Veelgestelde vragen

FaunaKompas is het nieuwe digitale platform voor faunabeheer in de provincie Utrecht. Het brengt informatie uit het veld op één plek samen, zoals informatie over schadepercelen, preventieve maatregelen, tellingen, waarnemingen en beheeracties.

Daardoor ontstaat beter inzicht in wat er in het veld gebeurt, welke maatregelen zijn ingezet en wat daarvan het resultaat is. FaunaKompas ondersteunt de samenwerking tussen grondgebruikers, jagers, WBE’s, terreinbeheerders, agrarische collectieven en FBE Utrecht en helpt om faunabeheer, vergunningen en beleid beter te onderbouwen.

FaunaKompas vervangt het huidige Fauna Registratie Systeem (FRS) volledig en voegt een aantal nieuwe functionaliteiten toe.

Faunabeheer vraagt om steeds betere onderbouwing. Niet alleen van dodelijke beheeracties, maar ook van preventieve maatregelen, monitoring, tellingen en samenwerking in het veld. Het huidige systeem geeft daarvoor onvoldoende totaaloverzicht. FaunaKompas gaat helpen om de informatie beter samen te brengen.

FaunaKompas is bedoeld voor partijen die betrokken zijn bij faunabeheer, zoals grondgebruikers, jagers, WBE’s, terreinbeheerders, agrarische collectieven en de FBE Utrecht. Afhankelijk van iemands rol krijgt een gebruiker toegang tot de informatie die voor die rol nodig is.

De planning is dat FaunaKompas op 1 november 2026 live gaat. Die datum sluit aan op de start van het schadejaar van BIJ12.

FaunaKompas maakt beter zichtbaar welke maatregelen in het veld worden genomen, welke preventieve inzet is geleverd, waar beheer plaatsvindt en wat daarvan het resultaat is. Daardoor kunnen betrokken partijen beter samenwerken en ontstaat een sterkere onderbouwing voor faunabeheer, vergunningen en beleid.

Meerdere provincies oriënteren zich momenteel op een nieuw digitaal systeem voor de ondersteuning van het faunabeheer. Veel provincies volgen de ontwikkelingen rondom FaunaKompas met belangstelling en wachten de ervaringen in Utrecht af.

FaunaKompas wordt daarom zo ontwikkeld dat het in de toekomst ook door andere provincies gebruikt kan worden. Daarbij wordt waar mogelijk rekening gehouden met landelijke ontwikkelingen en de behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling tussen provincies.

Voor grondgebruikers wordt beter zichtbaar welke preventieve maatregelen zijn getroffen, welke beheeracties hebben plaatsgevonden en wat daarvan het effect is. Dat helpt bij samenwerking met jagers en WBE’s en bij een betere onderbouwing van beheer.

Om in aanmerking te komen voor een schadetegemoetkoming zijn grondgebruikers verplicht om aan te tonen welke preventieve maatregelen zij hebben getroffen. FaunaKompas kan helpen om deze maatregelen eenvoudig vast te leggen en inzichtelijk te maken voor betrokken partijen.

Voor het aanvragen van een schadetegemoetkoming blijft overigens MijnFaunazaken de formele route. Wel wordt gewerkt aan een koppeling tussen MijnFaunazaken en FaunaKompas. Zodra die koppeling actief is, kunnen schadepercelen die in MijnFaunazaken zijn geregistreerd, zichtbaar worden gemaakt in FaunaKompas.

Door het vastleggen van preventieve maatregelen en (dodelijke) beheeracties ontstaat beter inzicht in de situatie en kunnen betrokken partijen gerichter samenwerken. Als aan de geldende voorwaarden is voldaan, kan vervolgens sneller en beter onderbouwd worden gehandeld binnen de vergunning.

Voor jagers en WBE’s biedt FaunaKompas beter overzicht in meldingen, preventieve maatregelen, tellingen, waarnemingen en beheeracties. Hun inzet in het veld wordt beter zichtbaar en kan beter worden meegenomen in de onderbouwing van faunabeheer, vergunningen en toekomstige faunabeheerplannen.

FaunaKompas helpt daarmee niet alleen bij registratie, maar ook bij het laten zien wat er in de praktijk allemaal gebeurt.

Voor terreinbeheerders maakt FaunaKompas inzichtelijker welke preventieve maatregelen, monitoring en beheeracties in gebieden plaatsvinden. Ook biedt het de mogelijkheid om eigen maatregelen te registreren, bijvoorbeeld maatregelen ter bescherming van kwetsbare soorten of natuur. Dat ondersteunt gebiedsgericht beheer en maakt samenwerking met andere partijen beter bespreekbaar.

Voor agrarische collectieven kan FaunaKompas helpen om preventieve maatregelen, monitoring, predatiebeheer en gebiedsgerichte samenwerking beter inzichtelijk te maken. Ook biedt het de mogelijkheid om eigen maatregelen te registreren. Daarmee wordt ook de gezamenlijke inzet voor kwetsbare soorten, weidevogels en natuur beter zichtbaar en kan gebiedsgericht beheer beter worden onderbouwd.

Nee, registratie hangt af van iemands rol en de werkzaamheden die iemand uitvoert. In de voorbereiding op de livegang wordt duidelijk uitgelegd wie wat registreert en hoe dat praktisch werkt.

FaunaKompas wordt zo ingericht dat belangrijke registraties in het veld kunnen worden ingevoerd. Denk aan het vastleggen van waarnemingen, preventieve maatregelen en beheeracties.

Het systeem ondersteunt een hybride werkwijze. Je kunt bijvoorbeeld een registratie in het veld starten en later thuis op de computer aanvullen of afronden. Ook is het mogelijk om via de computer registraties te doen.

Het doel is juist om registratie eenvoudiger en overzichtelijker te maken. Natuurlijk vraagt goed faunabeheer om betrouwbare vastlegging van gegevens. Met FaunaKompas willen we juist voorkomen dat informatie versnipperd raakt of dubbel moet worden bijgehouden. In de voorbereiding wordt nadrukkelijk gekeken naar gebruiksgemak.

Ja. Naast de formele schademelding via MijnFaunazaken biedt FaunaKompas de mogelijkheid om verschillende vormen van schade vast te leggen.

Dat kan gaan om landbouwschade, maar ook om ecologische schade, zoals schade aan kwetsbare flora en fauna. Door schade te registreren ontstaat, samen met informatie over preventieve maatregelen, tellingen, waarnemingen en beheeracties, een completer beeld van wat er in een gebied gebeurt.

Deze informatie vormt een belangrijke basis voor analyses van de ontwikkeling van schade, de effectiviteit van maatregelen en de verdere onderbouwing van faunabeheer.

In FaunaKompas kunnen verschillende vormen van schade worden geregistreerd. Denk bijvoorbeeld aan:

• Landbouwschade, zoals schade aan gewassen of grasland
• Ecologische schade, bijvoorbeeld schade aan rietkragen, predatie van eieren of vraat aan bomen

Door deze vormen van schade vast te leggen samen met preventieve maatregelen, tellingen, waarnemingen en beheeracties, ontstaat een completer beeld van wat er in een gebied gebeurt. Dit ondersteunt analyses, helpt om de effectiviteit van maatregelen te beoordelen en draagt bij aan een betere onderbouwing van faunabeheer.

Het registreren van schade helpt om inzicht te krijgen in de relatie tussen schade, preventieve maatregelen, beheer en monitoring.

Doordat verschillende soorten schade op één plek worden samengebracht, ontstaat een beter beeld van de ontwikkelingen op het gebied van landbouw en natuur. Hierdoor kan beter worden geanalyseerd welke maatregelen effectief zijn, welke resultaten zij opleveren en waar eventueel aanvullende maatregelen nodig zijn.

Ja. Dat is juist een belangrijk uitgangspunt van FaunaKompas. Niet alleen beheeracties, maar ook preventieve maatregelen worden zichtbaar gemaakt. Daarmee wordt duidelijker wat er al wordt gedaan om schade of risico’s te voorkomen of soorten te beschermen.

Preventieve maatregelen blijven in de praktijk vaak onzichtbaar, terwijl ze een belangrijk onderdeel zijn van zorgvuldig faunabeheer. Door preventieve inzet te registreren, ontstaat een completer beeld van de inspanningen in het veld en kan beheer nog beter worden onderbouwd.

Ja. Het is de bedoeling dat tellingen vanaf het voorjaar van 2027 via FaunaKompas worden uitgevoerd. De telmethodes zelf veranderen niet. De bestaande telprotocollen en werkwijzen blijven hetzelfde. Wat verandert is de manier waarop de telresultaten worden vastgelegd.

In plaats van de gegevens achteraf over te nemen van papieren formulieren, kunnen telresultaten direct via de app worden ingevoerd. Dat bespaart tijd, verkleint de kans op invoerfouten en maakt duidelijker inzichtelijk waar en wanneer welke diersoort geteld is.

Faunabeheer gaat niet alleen over landbouwschade, maar ook over het voorkomen van schade aan natuur en biodiversiteit. Denk bijvoorbeeld aan predatie van kwetsbare weidevogels, vraat aan jonge bosaanplant of schade aan beschermde plantensoorten.

Door ook ecologische schade zichtbaar te maken ontstaat een completer beeld van de situatie in een gebied. Dat helpt betrokken partijen om maatregelen beter af te stemmen en faunabeheer zorgvuldig te onderbouwen.

FaunaKompas maakt niet alleen beheeracties zichtbaar, maar ook preventieve maatregelen, tellingen, waarnemingen en monitoring. Daardoor ontstaat een completer beeld van wat er in het veld gebeurt en welke stappen zijn gezet voordat (dodelijk) beheer noodzakelijk wordt. Dat helpt om faunabeheer zorgvuldiger uit te voeren, beter te onderbouwen en waar mogelijk schade te voorkomen en ingrijpen te beperken.

Preventie is een belangrijk onderdeel van zorgvuldig faunabeheer. Door preventieve maatregelen vast te leggen, wordt zichtbaar welke inspanningen al zijn geleverd om schade of andere risico’s te voorkomen. Dat past bij het uitgangspunt: voorkomen waar mogelijk, beheren waar noodzakelijk.

Nee. Voor het aanvragen van een schadetegemoetkoming blijft MijnFaunazaken de formele route.

FaunaKompas helpt om faunabeheer in de praktijk beter inzichtelijk te maken en samenwerking tussen grondgebruikers, jagers, WBE’s en andere betrokkenen te ondersteunen.

Wel wordt gewerkt aan een koppeling tussen MijnFaunazaken en FaunaKompas. Als die koppeling gemaakt is kunnen schadepercelen die in MijnFaunazaken zijn geregistreerd, zichtbaar worden gemaakt in FaunaKompas.

Zo ontstaat beter overzicht van schadepercelen, preventieve maatregelen, beheeracties en samenwerking in het veld. MijnFaunazaken blijft leidend voor de formele schadeprocedure.

Ja. Voor het aanvragen van een schadetegemoetkoming blijft MijnFaunazaken de formele route. FaunaKompas vervangt deze procedure niet.

De koppeling met MijnFaunazaken zorgt ervoor dat schadepercelen die in MijnFaunazaken zijn geregistreerd zichtbaar kunnen worden gemaakt in FaunaKompas. Zo kan informatie uit MijnFaunazaken beter worden gebruikt in de samenwerking en onderbouwing binnen FaunaKompas.

FaunaKompas is ingericht om ook gegevens over wildaanrijdingen te kunnen registreren. Deze functionaliteit wordt op dit moment nog niet gebruikt.

Op een later moment wordt bekeken of en op welke manier gegevens over wildaanrijdingen een plek kunnen krijgen binnen FaunaKompas. Daarbij wordt vanzelfsprekend aangesloten bij bestaande werkwijzen en de behoeften van de Stichting Valwild Utrecht.

Door deze informatie in de toekomst eventueel te combineren met andere gegevens uit FaunaKompas, kan een nog completer beeld ontstaan van de situatie in het veld en kunnen analyses op het gebied van faunabeheer en verkeersveiligheid verder worden versterkt.

FaunaKompas is bedoeld om samenwerking, inzicht en onderbouwing te verbeteren. Het is geen platform dat primair wordt ingevoerd als controlemiddel. Wel geldt dat faunabeheer zorgvuldig moet worden uitgevoerd en dat bepaalde gegevens nodig zijn om beheer te kunnen onderbouwen en aan voorwaarden te voldoen.

Gegevens worden zorgvuldig verwerkt en zijn alleen toegankelijk voor partijen die daar vanuit hun rol toegang toe nodig hebben. Niet iedere gebruiker ziet dus alles. Alle autorisaties worden ingericht op basis van rollen en bevoegdheden. Vóór de livegang wordt duidelijk toegelicht wie welke informatie kan zien.

Gegevens worden alleen gedeeld met partijen die daar vanuit hun rol toegang toe nodig hebben. De communicatie over toegang en gegevensgebruik wordt vóór de livegang verder toegelicht, zodat gebruikers weten wie welke informatie kan zien en waarom.

FaunaKompas wordt een belangrijke informatiebron voor de onderbouwing van faunabeheer. De gegevens uit het systeem kunnen helpen bij het opstellen en evalueren van het faunabeheerplan. Daarom is het belangrijk dat niet alleen beheeracties worden geregistreerd, maar ook schade, preventieve maatregelen en andere (alternatieve) vormen van inzet. Dat geldt zowel voor landbouwschade als voor ecologische schade, zoals schade aan kwetsbare flora en fauna, en voor situaties die raken aan de verkeersveiligheid.

Juist doordat zowel preventieve als beheermaatregelen worden geregistreerd, ontstaat een compleet beeld van alle inspanningen die in het veld worden geleverd. Daardoor wordt niet alleen zichtbaar waar beheer heeft plaatsgevonden, maar ook welke alternatieve maatregelen zijn ingezet om schade of risico’s te voorkomen.

Door deze informatie op één plek vast te leggen, ontstaat een compleet en betrouwbaar overzicht van wat er in het veld gebeurt. Daarmee kunnen analyses worden gemaakt over de ontwikkeling van schade, de effectiviteit van verschillende maatregelen en de wijze waarop beheer kan worden verbeterd. Zo wordt zichtbaar welke maatregelen goed werken, waar extra inzet nodig is en zo kan faunabeheer steeds beter worden onderbouwd.

Faunabeheerplannen worden echter altijd opgesteld op basis van meerdere informatiebronnen, waaronder wet- en regelgeving, monitoring, onderzoek en gebiedskennis. FaunaKompas is dus een belangrijk hulpmiddel dat bijdraagt aan beter onderbouwde en transparantere besluitvorming.

In FaunaKompas worden jachtvelden als kaartlaag opgenomen. Daarnaast biedt het systeem de mogelijkheid om ook andere relevante kaartlagen te tonen, zodat gebruikers meer inzicht krijgen in de situatie in het veld. Dit zijn kaartlagen als Natura 2000-gebieden, weidevogelgebieden en dergelijke.

Welke kaartlagen uiteindelijk beschikbaar komen, wordt de komende periode verder uitgewerkt. Daarbij wordt gebruikgemaakt van de kennis en ervaring van de bestuurlijke werkgroep en de praktijkambassadeurs. Samen bepalen we welke informatie in de praktijk het meest waardevol is en hoe deze het beste kan worden weergegeven.

Ja. Richting de livegang komen er uitlegmaterialen, demo’s, handleidingen, webinars en andere momenten waarop gebruikers vragen kunnen stellen. Ook wordt samengewerkt met praktijkambassadeurs die meedenken vanuit het veld.

Praktijkambassadeurs zijn gebruikers uit verschillende groepen belanghebbenden die in een vroeg stadium meekijken, feedback geven en signalen uit de praktijk delen. Zij zijn geen helpdesk en ook geen verkopers van het systeem, maar praktijkmensen die helpen om FaunaKompas beter aan te laten sluiten op het gebruik in het veld.

Meld je aan als praktijkambassadeur →

Feedback wordt gebruikt om communicatie, instructies en waar mogelijk het gebruiksgemak te verbeteren. Belangrijk is dat gebruikers ook terugkoppeling krijgen over wat er met hun feedback is gedaan.

FaunaKompas wordt ontwikkeld in samenwerking met de partijen die in de praktijk met het systeem gaan werken. Verschillende belangen en gebruikersgroepen zijn vertegenwoordigd via het bestuur van de FBE Utrecht, waarin onder andere de KNJV, terreinbeherende organisaties, landbouworganisaties en andere betrokken partijen deelnemen.

Daarnaast worden gebruikers actief betrokken bij de verdere ontwikkeling van FaunaKompas. Dat gebeurt onder meer via praktijkambassadeurs, nieuwsbrieven en door gebruikers actief om feedback te vragen. De vragen, ideeën en ervaringen uit de praktijk helpen om FaunaKompas verder te verbeteren en zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de dagelijkse praktijk.

Tot aan de livegang communiceert de FBE Utrecht via mail, website, nieuwsbrieven en bijeenkomsten over FaunaKompas. Voor vragen kun je contact opnemen met:

• Hanne Tersmette — 06 44 44 84 86
• Hans Ernsten — 06 12 97 34 31
• of via faunakompas@fbeutrecht.nl